Τετάρτη, 2 Δεκεμβρίου 2009

Ο αλυσοδεμένος ελέφαντας

Είμαι στο γραφείο, στη δουλειά, και νιώθω κάπως ανάλαφρος γιατί πριν λίγο εγκρίθηκε ένας οικονομικός προγραμματισμός που με παίδευε μέρες. Νιώθω την ανάγκη να ξαναρίξω μια ματιά σε ένα απόσπασμα από το βιβλίο «O αλυσοδεμένος ελέφαντας» του Χόρχε Μπουκάι που μου έστειλε πριν λίγες μέρες μια αγαπητή πρώην συνάδελφος μου. Και επειδή ταιριάζει αρκετά με τους "παιχνιδιάρικους" προβληματισμούς που καταθέτω σε αυτό το blog, το παραθέτω...


«"Δεν μπορώ" του είπα. "Δεν μπορώ!"
"Σίγουρα;" με ρώτησε αυτός.
"Ναι. Πολύ θα ήθελα να να μπορούσα να σταθώ μπροστά της και να της πω τι νιώθω... Ξέρω, όμως, ότι δεν μπορώ!!!"

Ο Χόρχε κάθισε σαν το Βούδα πάνω σ΄ εκείνες τις φριχτές μπλε πολυθρόνες του γραφείου του. Χαμογέλασε, με κοίταξε στα στα μάτια και, χαμηλώνοντας τη φωνή όπως έκανε κάθε φορά που ήθελε να τον ακούσουν προσεκτικά, μου είπε: "Να σου πω μια μια ιστορία...". Και χωρίς να περιμένει να συμφωνήσω, ο Χόρχε άρχισε να αφηγείται:

Όταν ήμουν μικρός μου άρεσε πολύ το τσίρκο, και στο τσίρκο μου άρεσαν πιο πολύ τα ζώα. Μου έκανε τρομερή εντύπωση ο ελέφαντας που, όπως έμαθα αργότερα, είναι το αγαπημένο ζώο όλων των παιδιών. Στην παράσταση, το θεόρατο ζώο έκανε επίδειξη του τεράστιου βάρους του, του όγκου και της δύναμής του... Όμως, μετά την παράσταση και λίγο προτού επιστρέψει στη σκηνή, ο ελέφαντας στεκόταν δεμένος συνεχώς σ’ ένα μικρό ξύλο μπηγμένο στο έδαφος. Μια αλυσίδα κρατούσε φυλακισμένα τα πόδια του. Ωστόσο, το ξύλο ήταν αληθινά μικροσκοπικό κι έμπαινε σε ελάχιστο βάθος μέσα στο έδαφος. Μολονότι η αλυσίδα ήταν χοντρή και ισχυρή, μου φαινόταν ολοφάνερο ότι ένα ζώο που μπορούσε να ξεριζώνει δέντρα με τη δύναμη του, θα μπορούσε εύκολα να λυθεί και να φύγει. Το θεωρούσα αληθινό μυστήριο. Μα τι τον κρατάει; Γιατί δεν το σκάει;

Όταν ήμουν πέντε ή έξι ετών πίστευα ακόμα στη σοφία των μεγάλων. Ρώτησα τότε κάποιον δάσκαλο,τον πατέρα μου ή ένα θείο μου, για το μυστήριο του ελέφαντα. Κάποιος μου εξήγησε ότι ο ελέφαντας είναι δαμασμένος. Έκανα τότε την προφανή ερώτηση: "Κι αφού είναι δαμασμένος, γιατί τον αλυσοδένουν;" Δε θυμάμαι να πήρα κάποια ικανοποιητική απάντηση. Με τον καιρό, ξέχασα το μυστήριο του ελέφαντα με το παλούκι, και το θυμόμουν μόνο όταν βρισκόμουν με κάποιους που είχαν αναρωτηθεί κάποτε πάνω στο ίδιο θέμα. Πριν από μερικά χρόνια ανακάλυψα - ευτυχώς για μένα - ότι κάποιος είχε αρκετή σοφία ώστε ν΄ ανακαλύψει την απάντηση. Ο ελέφαντας του τσίρκου δεν το σκάει γιατί τον έδεναν σ’ ένα παρόμοιο παλούκι από τότε που ήταν πολύ, πολύ μικρός.


Έκλεισα τα μάτια και φαντάστηκα τον νεογέννητο ανυπεράσπιστο ελέφαντα δεμένο στο παλούκι. Είμαι βέβαιος ότι τότε το ελεφαντάκι είχε σπρώξει, τραβήξει και ιδρώσει πασχίζοντας να λευτερωθεί. Μα, παρόλες τις προσπάθειές του, δεν τα είχε καταφέρει, γιατί το παλούκι ήταν πολύ γερό για τις δυνάμεις του. Φαντάστηκα ότι θα κοιμόταν εξαντλημένο και την επόμενη μέρα θα προσπαθούσε ξανά, και τη μεθεπόμενη το ίδιο... Ώσπου μια μέρα, μια φρικτή μέρα για την ιστορία του, το ζώο θα παραδεχόταν την αδυναμία του και θα υποτασσόταν στη μοίρα του. Αυτός ο πανίσχυρος και θεόρατος ελέφαντας που βλέπουμε στο τσίρκο δεν το σκάει γιατί νομίζει ότι δεν μπορεί, ο δυστυχής. Η ανάμνηση της αδυναμίας που ένιωσε λίγο μετά τη γέννησή του είναι χαραγμένη στη μνήμη του. Και το χειρότερο είναι ότι ποτέ δεν αμφισβήτησε σοβαρά αυτή την ανάμνηση. Ποτέ μα ποτέ δεν ξαναπροσπάθησε να δοκιμάσει τις δυνάμεις του...

"Έτσι είναι, Ντεμιάν. Όλοι είμαστε λίγο - πολύ σαν τον ελέφαντα του τσίρκου. Περιδιαβαίνουμε τον κόσμο δεμένοι σε εκατοντάδες παλούκια που μας στερούν την ελευθερία. Ζούμε πιστεύοντας ότι "δεν μπορούμε" να κάνουμε ένα σωρό πράγματα , απλώς επειδή μια φορά, πριν από πολύ καιρό, όταν είμαστε μικροί, προσπαθήσαμε και δεν τα καταφέραμε. Πάθαμε τότε το ίδιο με τον ελέφαντα. Χαράξαμε στη μνήμη μας αυτό το μήνυμα: "Δεν μπορώ, δεν μπορώ και ποτέ δε θα μπορέσω."

Ο Χόρχε έκανε μια μεγάλη παύση. Ύστερα πλησίασε, κάθισε στο πάτωμα μπροστά μου και συνέχισε: "Αυτό σου συμβαίνει, Ντέμι. Ζεις μέσα στα όρια της ανάμνησης ενός Ντεμιάν που δεν υπάρχει πια, εκείνου που δεν τα κατάφερε. O μοναδικός τρόπος να μάθεις εάν μπορείς, είναι να προσπαθήσεις πάλι με όλη σου την ψυχή... Με όλη σου την ψυχή!»

Δευτέρα, 2 Νοεμβρίου 2009

Μια βόλτα στον κήπο


Κοντά στην κεντρική είσοδο του εθνικού κήπου, κι ενώ τα τιτιβίσματα των πουλιών ακούγονται ακόμη μπερδεμένα με τη βουή της πόλης, συναντώ μπροστά μου μια μεγάλη πρασινωπή χελώνα που διασχίζει κάθετα το μονοπάτι. Το αμφίβιο ερπετό σταματάει τον βηματισμό του και με κοιτάζει διερευνητικά∙ τελικά, διαισθανόμενο ότι δεν κινδυνεύει, συνεχίζει σταθερά στην πορεία του.
Συνεχίζω κι εγώ, χωρίς συγκεκριμένο προορισμό, χαζεύοντας την τεχνητή λιμνούλα με το νησάκι και το ξύλινο γεφυράκι που συνδέει δυο όχθες της, τις πάπιες και τις χήνες που ζητάνε τροφή από τους περαστικούς, τα συρματένια κλουβιά των ζώων του κήπου, μια παρέα εύθυμων μεσήλικων μεταναστριών, ένα ζευγάρι ερωτευμένων σε τρυφερές στιγμές, έναν ομοφυλόφιλο που μου κλείνει συνθηματικά το ένα του μάτι, το κορίτσι που καθισμένο πλάι στη λίμνη γράφει (με εμφανή την ένταση στο πρόσωπό της) κάτι στο τετράδιο που κρατά, τους γονείς με το παιδάκι τους στο καροτσάκι και τις γιαγιάδες και τους παππούδες με τα εγγονάκια τους…
Η προσοχή μου σταδιακά εστιάζεται στη βλάστηση. Στα δένδρα τα ψηλά και στους κορμούς τους, και, κυρίως, στα φύλλα τους. Πράσινα όσο βρίσκονται πάνω στα κλαδιά, καφεκόκκινα αφού ακουμπήσουν στο χώμα, μέχρι να μετασχηματισθούν και εκείνα σε χώμα. «Αυτή είναι η φυσική κατάληξη», σκέφτομαι, και αναρριγώ από το φθινοπωρινό απογευματινό αεράκι, που περιστρέφει περίτεχνα ό,τι αιωρείται. Σε λίγο θα αρχίσει να νυχτώνει. Ακόμη δε βλέπω τίποτα.

Κυριακή, 27 Σεπτεμβρίου 2009

Να ψηφίσω ή να μην ψηφίσω;

Γνωρίζω ανθρώπους που δεν θέλουν να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα στις εκλογές που έρχονται.

Άνθρωποι όλων των ηλικιών που αισθάνονται απογοητευμένοι από το πολιτικό σύστημα, το οποίο μοιάζει απρόθυμο να αντιμετωπίσει κοινωνικά προβλήματα όπως η ανεργία, η μετανάστευση, η διαφθορά, η κοινωνική ασφάλιση, η αναποτελεσματική δημόσια εκπαίδευση, η κακή δημόσια υγεία, η βάναυση εκμετάλλευση του περιβάλλοντος, η κοινωνική παθογένεια...

ή που δεν θέλουν να ξαναπληγωθούν, νιώθωντας ότι τα κόμματα που στήριξαν κατά καιρούς πρόδωσαν τις ελπίδες τους για μια καλύτερη κοινωνία...

ή που νιώθουν ότι η κοινωνία τους έχει απορρίψει/απομονώσει και δεν θα τους δώσει άλλες ευκαιρίες να ζήσουν καλά...

ή που πιστεύουν ότι κανένα από τα τριάντα περίπου κόμματα που κατεβαίνουν στις εκλογές δεν εκφράζει την ιδεολογία τους...

ή, τέλος, άνθρωποι που θεωρούν ότι η μη άσκηση του εκλογικού τους δικαιώματος είναι επαναστατική πράξη απέναντι στο σύστημα.

Νομίζω πως όσο μεγάλη κι αν είναι η απογοήτευση, η προδοσία, η θλίψη, η μοναξιά ή η οργή που νιώθει ο καθένας μας σε σχέση με το πολιτικό μας σύστημα, αν παραιτηθούμε από το δικαιώμα του "εκλέγειν", από το δημοκρατικό μας δικαίωμα να εκλέγουμε με την ψήφο μας τους ανθρώπους που θα μας κυβερνήσουν, ουσιαστικά παραδίδουμε την χώρα στα συμφέροντα των λίγων, και παραιτούμαστε από καθε ελπιδα για μια καλύτερη κοινωνία.

Η δημοκρατία είναι συμμετοχική. Όποιος δεν συμμετέχει, ουσιαστικά ωθεί τα πράγματα στην ολιγαρχία και στην παγίωση της κοινωνικής αδικίας.

Εμείς αποφασίζουμε!

ΥΓ: Το πρόβλημα με την ευτυχία, λέει ο Αμάρτια Σεν, είναι ότι μπορεί να αισθάνεσαι ευτυχισμένος αλλά στην πραγματικότητα να μην είσαι ελεύθερος: «Μελέτησα για 15 χρόνια το πρόβλημα του υποσιτισμού στις αφρικανικές χώρες και διαπίστωσα με έκπληξη πόσο ευτυχή είναι τα θύματα της πείνας όταν τους προσφέρεται ένα πιάτο φαΐ… Είναι θλιβερό το πόσο εύκολα προσαρμόζονται οι άνθρωποι όταν είναι στερημένοι…».

Τρίτη, 8 Σεπτεμβρίου 2009

Πώς θέλεις να είναι η ζωή σου σε έξι χρόνια;

Τα πρωινά του Σαββάτου συνηθίζω να πηγαίνω στο super market της γειτονιάς με τον Δ., έναν καλό φίλο και γείτονα. Τον Δ. τον γνώρισα την πρώτη μέρα στο μεταπτυχιακό, ακριβώς πριν έξι χρόνια... Ήταν πολύ καλός φοιτητής αλλά διατηρούσε χαμηλό προφίλ λόγω σεμνότητας και ταπεινοφροσύνης, και κυρίως λόγω έλλειψης αυτοπεποίθησης. Έτσι, δε μου προξένησε μεγάλη έκπληξη η απόφασή του να μην συνεχίσει τις σπουδές του για διδακτορικό, ούτε και η επιλογή του να εργαστεί ως απλό στέλεχος σε κάποιο συνοικιακό κατάστημα μιας γνωστής τράπεζας...

...Όταν τα ψώνια τελειώνουν και βγαίνουμε φορτωμένοι με τις προμήθειές μας, ξεκινάμε το περπάτημα πάνω σε έναν ελαφρώς ανηφορικό δρόμο της γκρίζας πλην πολυπολιτισμικής Κυψέλης. Στη διαδρομή αυτή ο Δ. συνηθίζει να μου διηγείται αστεία περιστατικά από τη δουλειά του... Την περίοδο π.χ. που το θέμα της οικονομικής κρίσης και των ευθυνών των τραπεζιτών με τα πολύπλοκα χρηματοοικονομικά τους προϊόντα παιζόταν πρώτο θέμα στις ειδήσεις, στην τράπεζα δεν πατούσε ψυχή. Έφερνε λοιπόν μαζί του ο φίλος μου ασκήσεις προχωρημένων μαθηματικών και έλυνε όποτε το ευνοούσε η κατάσταση. Επιτέλους, κάποια στιγμή μπήκε ένας πελάτης για δάνειο. Ο Δ. παραμερίζει απρόθυμα τις σημειώσεις που είχε μπροστά του και, κάπως ενοχλημένος, στρέφει το βλέμμα του προς τον ηρωικό πελάτη. Κι ο τελευταίος, που είχε προλάβει να δει το περιεχόμενο της μελέτης του φίλου μου, του λέει φοβισμένος "Πω, πωω! Έχει γίνει πολύ πολύπλοκη η δουλειά του τραπεζικού στις μέρες μας"...

...Το Σάββατο που πέρασε ο Δ. δεν είχε καμιά σπουδαία ιστορία να μου διηγηθεί. Σχολίαζε μονάχα γκρινιάρικα και ανέμπνευστα την επικαιρότητα - και βαριόμουν να τον ακούω. Ξαφνικά συνειδητοποίησα φωναχτά ότι την ίδια ανηφόρα που εκείνη τη στιγμή διαβαίναμε κρατώντας τις τσάντες με τα ψώνια μας, την ανεβαίναμε κάποτε κρατώντας ο καθένας μας από ένα ντοσιέ με τις σημειώσεις της ημέρας από τις διαλέξεις του μεταπτυχιακού. "Και ποιος να μας το 'λεγε τότε ότι μετά από έξι χρόνια θα κάναμε αυτά που κάνουμε σήμερα."...

Πέμπτη, 3 Σεπτεμβρίου 2009

Ίσως δεν είναι μόνο η απόκτηση αγαθών και η κατανάλωση τους η μόνη μας κοινή επιδίωξη με τους άλλους

Στη συγκέντρωση διαμαρτυρίας για τις πυρκαγιές δεν είχε πολύ κόσμο. Προσωπικά, κι εγώ μέχρι την τελευταία στιγμή δεν είχα αποφασίσει αν άξιζε να πάω. Απ΄τη μια δεν έβλεπα το νόημα σε μια τέτοια ενέργεια - η ζημιά έχει ξαναγίνει πολλές φορές (και η προπερσινή π.χ. συγκέντρωση διαμαρτυρίας δεν έφερε, όπως αποδεικνύεται, αποτέλεσμα), η ζημιά θα γίνεται και θα ξαναγίνεται όσο σκεφτόμαστε το συμφέρον μας αποκλειστικά μέ υλιστικούς όρους. Απ΄την άλλη, καιρό τώρα έχει εξασθενίσει η πίστη μου στις συλλογικές προσπάθειες...

Ευτυχώς, η σύντροφος μου είχε ακούσει το μεσημέρι της Παρασκευής για την επικείμενη σύγκεντρωση και μου πρότεινε να πάμε. Αμφιταλαντεύτηκα για λίγο, αλλά σταθμίζονας και το γεγονός ότι η συγκέντρωση θα αποτελούσε και μια καλή αφορμή για βραδινή βόλτα στο κέντρο, δέχτηκα. Μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση ότι οι παρευρισκόμενοι - μαυροντυμένοι οι περισσότεροι - ήταν απλοί πολιτές, χωρίς σημαίες και ταμπούρλα, που βγήκαν στους δρόμους για να εκφράσουν τα συναισθήματά τους. Ανάμεσά τους ήταν κι ένας παλιόφιλός μου από τη Ρόδο - χάρηκα πολύ που τον είδα μετά από χρόνια, χάρηκα ιδιαίτερα που τον είδα εκεί. Ναι, ίσως δεν είναι μόνο η απόκτηση αγαθών και η κατανάλωση τους η μόνη μας κοινή επιδίωξη με τους άλλους...

Όταν άρχισε να σουρουπώνει είχε πια μαζευτεί όσος κόσμος ήταν να μαζευτεί, και τη σχετική ησυχία του πλήθους διαδέχθηκαν κάποια οικολογικά συνθήματα. Συνθήματα που δεν είμαι καθόλου σίγουρος αν προβλημάτισαν αυτούς που μας ζητούν να τους εμπιστευτούμε την εξουσία, συνθήματα που όμως έδωσαν διέξοδο στα αρνητικά συναισθήματα. Και έτσι η απογοήτευση και η πικρία μετασχηματιστηκε σε χαμόγελο και σε αγωνιστική αισιοδοξία...

Δευτέρα, 24 Αυγούστου 2009

Αυγουστιάτικη Ραστώνη

Το φως του Σαββατιάτικου πρωινού ήταν γνώριμα αδύναμο,
Σύννεφα καπνού και στάχτη πάνω από τη ραστώνη της πόλης...

Να γινόταν κάτι και, λίγο πριν το βωμό,
Να μεταμορφωνόταν η Ιφιγένεια σε όλους αυτούς που τη θυσιάζουν...

Άραγε, θα καιγόμουν κι εγώ;

Πώς γίνεται να νιώθει κανείς απογοήτευση για τους εμπρησμούς και την ένοχη ανοργανωσιά του κράτους και να συνεχίζει τη ζωή του σαν να μη συμβαίνει τίποτα;

Θα πάμε στις δουλειές μας, θα δούμε τηλεόραση, θα βγούμε έξω με τους φίλους μας, θα φάμε, θα πιούμε, θα διασκεδάσουμε, κι άυριο θα αγοράσουμε κι ένα σπιτάκι στην ανατολική Αττική (γιατί το αξίζουμε κι εμείς το εξωχικό...).

Πέμπτη, 30 Ιουλίου 2009

Aquarium

Βορειοανατολικά του νησιού, στο ακρωτήρι
Την ώρα που ό,τι γαλάζιο κοκκινίζει,
Κλείνω τα μάτια και αφήνομαι
Στις μυρωδιές του μαΐστρου και
Στις σκέψεις που αυτές διεγείρουν.

Σε λίγο τα ρουθούνια αρχίζουν να καίγονται.
Κι ανοίγω τα μάτια.
Τα χέρια μου είναι ακόμη σηκωμένα, σαν φτερά.
Κι όμως πέταξα, κι όμως με στροβίλισε και μένα ο αέρας,
Έστω και για λίγο...
Χαμογελάω.

Έχει πια σουρουπώσει.
Πίσω μου θόρυβοι και φώτα,
Δίπλα μου κύματα, δίπλα μου μπουνάτσα,
Και μπρος μου μια λωρίδα γης,
Που, αβίαστα και αγόγγυστα,
επιστρέφει στο νερό
στην πατρίδα και στον προορισμό της.

Τετάρτη, 22 Ιουλίου 2009

Blogging at work

Ο Οδυσσέας, πολυμήχανος ον, είχε αφήσει τους ναύτες να του κλέψουν τον ασκό κι όταν αυτοί, ωθούμενοι από την περιέργεια, τον άνοιξαν οι αέρηδες, που ξεχύθηκαν έξω, με μιας τους αποπροσανατόλισαν και τους καραβοτσάκισαν. Έτσι ο ραδιούργος, ο Οδυσσέας, και άμοιρος ευθυνών ήταν, αλλά και το ταξίδι του κατάφερε για μιαν ακόμη φορά να το μακροημερεύσει, κερδίζοντας πολύτιμο χρόνο, για να 'χει να αναρωτηθεί: "τελικά, θέλω ή δε θέλω να φτάσω μια μέρα στην Ιθάκη;".
http://mathandliterature.blogspot.com/

έτσι είναι οι άνθρωποι...φοβισμένοι με διαλείμματα θάρρους...λέει ο νίτσε στον ζαρατούστρα του...οι τρεις μεταμορφώσεις του πνεύματος είναι καμήλα-λιοντάρι-παιδί...πρέπει να γίνουμε λιοντάρια ...να τα βάλουμε με τον δράκοντα...κι όταν νικήσουμε τα "οφείλεις" του δράκοντα και κερδίσουμε την ελευθερία μας, να γίνουμε παιδιά...μια καινούρια αθωότητα..ένα μεγάλο ναι...αλλά δεν είμαστε καν καμήλες...οπότε είναι λίγο νωρίς...βασιλεύει ο φόβος ακόμα...
http://outcastpoetry.blogspot.com/

Τρίτη, 21 Ιουλίου 2009

Θέλω κάτι να μου συμβεί

Το πίσω μπαλκόνι του διαμερίσματος βλέπει στον ακάλυπτο χώρο που μοιράζονται τέσσερις πολυκατοικίες. Στους κάτω ορόφους συνήθως μένουν μετανάστες. Τα βραδάκια, μετά από ένα κουραστικό μεροκάματο, κάποιοι από αυτούς έχουν το μεράκι να περιποιούνται τις γλάστρες τους ή να παίζουν με τις γάτες τους ή να κάθονται με τη συντροφιά τους στα μπαλκόνια. Στους πάνω ορόφους τα πράγματα είναι πιο ήσυχα. Τα ρολά είναι συνήθως κατεβασμένα, αλλά όταν σκοτεινιάζει λίγο προδίδονται πίσω απ' τις γρίλιες οι αναμμένες οθόνες...

"Θέλω κάτι να μου συμβεί", μου είπε μια μέρα μια παλιά και καλή συνάδελφος όταν την ρώτησα γιατί είναι στεναχωρημένη. Έχει περάσει πολύς καιρός από τότε, αλλά την προηγούμενη βδομάδα το θυμήθηκα, βλέποντας "Lost"...

Τρίτη, 23 Ιουνίου 2009

Παύλος Παυλίδης

Στο site: http://www.topontiki.gr/Pontiki/index.php?option=com_content&task=view&id=3550&Itemid=48
βρήκα μια ενδιαφέρουσα συνέντευξη του Π.Π. στην εφημερίδα ΠΟΝΤΙΚΙ (4.12.2008, στον Δημήτρη Κανελλόπουλο). Σας μεταφέρω ένα μέρος της (με την ευγενική άγνοια του εκδότη της εφημερίδας βεβαίως-βεβαίως)...

"...Το ροκ ευαγγελιζότανε επαναστάσεις. Θα άλλαζε τον κόσμο έλεγε...
Π.Π.: Δεν ξέρω αν τα κατάφερε, σίγουρα όμως ο κόσμος άλλαξε προς το καλύτερο τα τελευταία χρόνια.

Ο δικός σου κόσμος;
Π.Π.: Αν θέλεις να εστιάσεις στα σκατά ζεις και σε έναν αντίστοιχο κόσμο. Αν θέλεις να εστιάσεις σε καινούργια πράγματα τότε βγαίνεις έξω και τα ανακαλύπτεις. Αυτό αποτελεί σχεδόν υποχρέωση για τον καθένα. Να προσπαθεί να ανακαλύψει το ενδιαφέρον που μπορεί να βρίσκεται ακόμα και δίπλα του.

Και γιατί δεν το κάνει;
Π.Π.: Μπορεί και να φοβάται. Ή να τεμπελιάζει. Ίσως βολεύεται να πιστεύει ότι τα πράγματα πάνε κατά διαόλου, οπότε δεν ψάχνεται και πολύ.

Αυτό συμβαίνει και στους καλλιτέχνες;
Π.Π.: Αυτό συμβαίνει στους πάντες. Είναι επίπονο το ψάξιμο. Θέλει κόπο το ωραίο. Και μερικές φορές αυτό το ωραίο βρίσκεται εντός μας.

Μήπως μας αρέσει να εθιζόμαστε κιόλας;
Π.Π.: Σωστό αυτό. Το πρώτο δύσκολο πράγμα για ένα μωρό είναι να αφήσει την πιπίλα του. Για τους μεγαλύτερους σε ηλικία είναι ακόμα πιο επίπονο να ξεπεράσουν τα όριά τους. Στο διπλανό τετράγωνο συμβαίνουν καταπληκτικά πράγματα κι εσύ κάθεσαι να δεις πάλι τηλεόραση. Μπορεί και να φοβάσαι πιθανότατα να τολμήσεις το καινούργιο.

Είναι δημιουργικές οι φοβίες στη μουσική;
Π.Π.: Ως ένα σημείο οι φοβίες μας είναι ο ίδιος μας ο εαυτός. Ακόμα και αυτές πρέπει να τις αγαπήσουμε, αρκεί να μη μας παγιδεύουν. Πολλές φορές ένα πρόβλημα γίνεται ελατήριο που σε εκτινάσσει ώστε να κάνεις κάτι σπουδαίο. Μπορεί να τραυλίζεις, αλλά όταν τραγουδάς να είσαι μια χαρά. Το τραύλισμα σου κάνει τόσο ονειρικό τον κόσμο του τραγουδιού, τόσο σωτήριο και τόσο σπουδαίο σαν καταφύγιο, που ο πόνος και το πρόβλημά σου μπορεί να σε οδηγήσουν ακόμα και σε ένα θαύμα. ...

...Δεν θα ήταν και κακό να συμμετείχες βέβαια (ο δημοσιογράφος αναφέρεται στην πρόταση που είχε ο ΠΠ να συμμετάσχει σε πρόγραμμα 40 εμφανίσεων με κάποιους καταξιώμενους ομότεχνούς του).
Π.Π.: Πιο σημαντικά είναι τα «όχι» που λες εντός σου, στον εαυτό σου. Στον εαυτό σου που θέλει να βολευτεί, όχι μόνο επαγγελματικά αλλά και ηθικά.

Πρέπει να είναι ελάχιστοι αυτοί που λένε «όχι».
Π.Π.: Και όμως, είναι πολλοί. Αλλά δεν φαίνονται.

Μήπως χάνονται τελικά αυτά τα «όχι» που δεν φαίνονται;
Π.Π.: Το αντίθετο. Αυτά τα «όχι» στηρίζουν περισσότερο τον κόσμο από εκείνα που διατυμπανίζονται. Και ο ακροατής τα οσμίζεται, τα νιώθει στη δουλειά σου.

Εσύ με ποια «ναι» πορεύεσαι;
Π.Π.: Δεν ξέρω. Προχωρώ χωρίς να πολυκοιτάζω γύρω μου, χωρίς να συνειδητοποιώ ακριβώς τις κινήσεις μου. Είναι κοινότοπο αλλά θα το πω· περπατώ σαν τον σχοινοβάτη που δεν ξέρει τι υπάρχει από κάτω του. Έχω περάσει μεγάλες περιόδους της ζωής μου σαν τυφλός, ίσως και από φόβο να κατανοήσω τι μου συνέβαινε ακριβώς. Κατάφερα έτσι να διασχίσω κάποια δύσκολα κομμάτια της επαγγελματικής μου ζωής με τα Ξύλινα Σπαθιά. Τώρα παίζουμε μπροστά σε πάρα πολύ κόσμο και χαίρομαι που βλέπω ολοκαίνουργια πρόσωπα. Νέα παιδιά, με διαφορετική συμπεριφορά και νοοτροπία...."

Τετάρτη, 27 Μαΐου 2009

RE: N I K O S

Σήμερα το πρωί άργησα να ξυπνήσω, και αναγκάστηκα να πάρω ταξί για τη δουλειά. Στο γραφείο, καθώς άνοιγα μηχανικά τον υπολογιστή και -με μάτια μισόκλειστα ακόμη- έμπαινα στο λογαριασμό με τα e-mail μου, συνειδητοποίησα ότι σκέψεις τύπου "μακάρι να μην χρειαζόταν να δουλέψω σήμερα...", "να ήταν έστω Παρασκευή...", "τουλάχιστον να μη χρειαστεί να αλληλεπιδράσω για πολύ με τη μαλακισμένη την προϊστάμενή μου" επέμεναν ακόμη...

Βρήκα στο λογαριασμό μου μερικά καινούρια e-mail: Προσφορές για φθηνά αεροπορικά εισιτήρια, για βιβλία, για συμμετοχή σε σεμινάρια, Μηνύματα από συναδέλφους, από φίλους... Σχεδόν όλα τα διέγραψα κατευθείαν. Από τα ελάχιστα που κράτησα ήταν το μήνυμα μιας Ιταλίδας φίλης μου, από το οποίο σας παραθέτω (εν αγνοία της, εννοείται) ένα απόσπασμα...

...When you are really involved and you really believe in a relationship you feel that your life has changed. You feel that your life isn’t just yours anymore, but it’s also of someone else. And you understand that you are also responsible of the feelings of another person. I confess that this scares me sometimes. I think that in a certain sense we can’t avoid losing something of ourselves while becoming a couple, or at least we change something. But what is important (and what is difficult I think) is not losing our individuality. The loved person should also be like a mirror that shows us who we really are. Feeling loved shouldn’t be a condition we achieve by giving up to ourselves, but it should be something that gives us the confidence to develop our best potentialities.

...I can tell I have a good job, I can use the languages I have studied, everyday I have something new to learn, I’m not far from home and I really feel at ease with my colleagues. Anyway sometimes I have the sensation of not doing anything for myself, and of not improving myself. I sometimes ask myself if my personal attitudes and characteristics are used in the best way. When I was at school (and at University in particular) it was like having all the possibilities in front of me, the future was full of opportunities and I felt like I could have done anything I wanted. The reality of working is different and in time a lot of aspects of the job are becoming like a routine. I think that it depends on me to make my job stimulating, to let myself being involved, but it’s not everyday like that. Have you ever had this feeling?

Κυριακή, 17 Μαΐου 2009

Εδώ είναι το Ταξίδι!!!

Σάββατο βράδυ.
Ο κόσμος μαζεύτηκε παρέες-παρέες, η αίθουσα είχε πια γεμίσει.
Σιγά-σιγά η ατμόσφαιρα άρχισε να ζεσταίνεται.
Ακουγόντουσαν από νωρίς μουσικές όμορφες, αλλά ακόμη χωρίς νόημα.
Μέχρι που ελευθερώθηκαν οι πρώτες νότες του «Μπραζιλέρο».
Τα φώτα χαμήλωσαν, τα βλέμματα όλα στην είσοδο…

Το ζευγάρι λάμπει από χαρά.
Αισθάνομαι να φωτίζομαι κι εγώ από τη λάμψη τους.
Χορεύουν το «Τώρα ή ποτέ, τώρα είν' η στιγμή. Κι αν πεις το ναι, θα 'ναι τέλος κι αρχή, θα 'ναι η πρώτη στιγμή, σε μια νέα ζωή…».

Οι πρώτες στιγμές σε μια νέα ζωή.
Φιλιούνται τρυφερά.
Και σκέφτομαι ότι ο χρόνος όντως έτσι νικιέται...

Κοιτάζω τη σύντροφό μου, κοιτάζω την παρέα…
Γονείς, συγγενείς, φίλοι, όλοι συγκινημένοι και χαμογελαστοί.
Ταξιδεύουμε για λίγο με τη φωνή της ελευθερίας:

«Πού πάει ο δρόμος, πού μας πάει
μες την καταχνιά
κανείς δε μου είπε πως τραβάει
τόσο μακριά

Εσύ ποτάμι κι η θάλασσα εγώ
μες το χρυσό πρωινό
όλα τελειώνουν σαν έργο παλιό
κι όλα αρχίζουν εδώ

Πού πάει η αγάπη,πού μας πάει
δίχως να ρωτά
κανείς δε μου είπε πως ζητάει
τόσα πολλά

Εσύ ποτάμι κι η θάλασσα εγώ
μες το χρυσό πρωινό
Γεννιέται ένας, πεθαίνουν οι δυο
κι όλα αρχίζουν εδώ
κι όλα αρχιζουν εδω.»

Και έπειτα αρχίζει ένα ανεπανάληπτο γλέντι!

Δευτέρα, 4 Μαΐου 2009

Ένα όνειρο

Πρόσωπα.
Πρόσωπα και σώματα.
Όλα γυμνά.

Στο μεγάλο κρεβάτι,
ένα φίδι γλιστράει νωχελικά.
Και το λευκό σεντόνι που ξεπροβάλλει,
προσκαλεί.

Κορμιά μπλεγμένα και με κάθε τρόπο ενωμένα,
υποταγμένα στη σκιά της θνητής τους ύπαρξης,
διυλίζουν μια στιγμή ηδονής.

Τρέμουν για λίγο τα δεσμά.

Σώματα.
Όλα υπνωτισμένα.
Πλέουν ασφαλώς.
Σε μια λίμνη από εκκρίσεις.

Παρασκευή, 27 Μαρτίου 2009

Ταλέντο vs Φιλοδοξία

"Ταλέντο είναι η ικανότητα να παίρνεις δυο παλιά και συνηθισμένα πράγματα που τα ξέρει όλος ο κόσμος και να τα συνδυάζεις μεταξύ τους με τέτοιο τρόπο ώστε να δημιουργείται κάτι καινούριο (επινοητικότητα)." Amos Oz, συγγραφέας.

"Η ουσία του ταλέντου βρίσκεται στο ότι ανοίγει μια πόρτα στη συγκίνηση και στη φαντασία των άλλων, στο να ανταποκρίνεται δηλαδή σε ένα συλλογικό όραμα..." Θόδωρος Αγγελόπουλος, σκηνοθέτης.

"...υπάρχουν δυο λογιών ταλέντα. Το ένα είναι το ταλέντο της κατασκευής... δηλαδή η ικανότητα να κατασκευάζεις διάφορα πράγματα... Για να τα ζωντανέψεις (τα πράγματα αυτά), πρέπει να τα ακουμπήσεις με το δάχτυλο και να πάρουν φωτιά, να πάρουν ζωή. Αυτό είναι το δεύτερο ταλέντο, το οποίο είναι και το σπάνιο..." Δημήτρης Μυταράς, ζωγράφος.

"Υπάρχουν δυο απειλές για το ταλέντο. Η μια απειλή είναι η ανάγκη της επιβίωσης, ο βιοπορισμός... Η άλλη απειλή είναι ακόμη πιο επικίνδυνη και λέγεται αναβλητικότητα, το να λες 'άσε, θα το κάνω αύριο, τώρα είμαι πνιγμένος'. Στην πραγματικότητα μόνο όταν είσαι πνιγμένος μπορείς να κάνεις κάτι." Τίτος Πατρίκιος, ποιητής

"Ένας άνθρωπος μπορεί να μην εκδηλώσει το ταλέντο του επειδή νομίζει ότι πρέπει να κάνει οικογένεια, να φροντίσει τους ηλικιωμένους γονείς του, να βάλει σε τάξη τη ζωή του, να μείνει στο χωριό και να μην ταξιδεύει ποτέ... Η άνεση είναι ο προθάλαμος του πνευματικού και του δημιουργικού θανάτου." Mike Leigh, σκηνοθέτης

"Με απασχολεί πολύ ότι λειτουργώ καλύτερα καλλιτεχνικά σε περιόδους απόστασης από τη ζωή, που δεν ζω σε μια σχέση ή δεν ζω τόσο με τους άλλους κι αναρωτιέμαι αν αυτό το πράγμα θα συνεχιστεί για όλη μου τη ζωή - είμαι ήδη 35 χρονών και σκέφτομαι κατά πόσο η απόσταση θα είναι πάντα αυτή που θα μου φέρνει καλλιτεχνικά δώρα κι αν η προσωπική ευτυχία, το δόσιμο και η έντονη προσωπική ζωή θα μου στερούν και την καλλιτεχνική ισορροπία μου." Φοίβος Δεληβοριάς, τραγουδοποιός.

"Να εύχεσαι το ταλέντο σου να είναι μεγαλύτερο από τη φιλοδοξία σου. Διότι άν έχεις φιλοδοξία να γίνεις μεγάλος ζωγράφος, μουσικός ή οτιδήποτε άλλο αλλά δεν επαρκείς, τότε θα βασανίζεις τους γύρω σου. Θα είσαι αυτός που παραπονιέται ότι δεν τον προσέχουν, θα βάζεις τους πάντες να σε προβάλλουν, θα είσαι πάντα δυσαρεστημένος ότι δεν σε αναγνωρίζουν και σε κυνηγάνε επειδή σε ζηλεύουν." Δημήτρης Μυταράς, ζωγράφος.

Τετάρτη, 25 Μαρτίου 2009

Have I told you lately

Δεν μου αρέσει η επιλογή της φυγής (όταν τα πράγματα ζορίζουν), η επιλογή της άνεσης, της ευκολίας και γενικά της ασφάλειας (εις βάρος της δημιουργικότητας και της προσωπικής ολοκλήρωσης), η αναβλητικότητα και η αναποφασιστικότητα, ο φόβος...

Μου αρέσει η ικανότητα που έχουμε να ανυψώνουμε με συνειδητή προσπάθεια τη ζωή μας, στηριζόμενοι στις δυνάμεις μας...

Στις δυνάμεις μας που εκφράζονται με την φαντασία μας (η ικανότητα να δημιουργούμε με το νου μας, υπερβαίνοντας τη σημερινή μας πραγματικότητα), με την αυτογνωσία και την αυτεπίγνωση (η ικανότητα να σκεπτόμαστε, και συνεπώς να ελέγχουμε, τις σκέψεις και τα συναισθήματα μας), με την ατομική και την κοινωνική μας συνείδηση (η βαθιά εσωτερική επίγνωση του σωστού και του λάθους...), και με την ελεύθερη βούλησή μας να επιλέγουμε και να ενεργούμε ανεξάρτητα από κάθε επιρροή, θετική ή αρνητική...

http://www.youtube.com/watch?v=t0WFsnxECDU

Κυριακή, 8 Μαρτίου 2009

Λογική του μυαλού vs Φωνή της ψυχής

Δυσκολεύομαι να ακούσω (πόσο μάλλον να ακολουθήσω) τη φωνή της "Ψυχής"... Κρυμμένος όλο και βαθύτερα στη σπηλιά της λογικής του "Μυαλού", νιώθω πιο ασφαλής... Αλλά η φωτιά φουντώνει ρε γαμώτο...

ΤΙ ΕΧΕΙ ΜΕΙΝΕΙ ΑΠ' ΤΗ ΦΩΤΙΑ (στίχοι - μουσική: Νίκος Πορτοκάλογλου)

....Τι έχει μείνει απ' τη φωτιά
κάτω από τόνους χώμα
ποιος παίζει ακόμα, ποιος χρωστά
και ποιος κοιτά ψηλά

Ποιος ταξιδεύει, ποιος διψά
ποιος δε χωρά στο στρώμα
και ποιος τη στάχτη την παλιά
στο μέλλον τη σκορπά...


Αυτή τη στιγμή σιγοτραγουδώ την "Όμορφη Πόλη", ένα από τα ωραιότερα - για μένα - τραγούδια του Μίκη Θεωδωράκη. Κυκλοφόρησε με τον δίσκο "Λιποτάκτες" και τους στίχους τους είχε γράψει ο αδελφός του συνθέτη (Γιάννης Θεοδωράκης). Λένε ότι ο τελευταίος έγραφε τα ποιήματά του σε μια κόλλα χαρτί, την οποία πετούσε στη συνέχεια από το παράθυρο τσαλακωμένη (και προδομένη, λιποτακτώντας έτσι -κατά μία έννοια- από την ψυχή του...).


ΟΜΟΡΦΗ ΠΟΛΗ

Όμορφη πόλη φωνές μουσικές
απέραντοι δρόμοι κλεμμένες ματιές
ο ήλιος χρυσίζει χέρια σπαρμένα
βουνά και γιαπιά πελάγη απλωμένα

Θα γίνεις δικιά μου πριν έρθει η νύχτα
τα χλωμά τα φώτα πριν ρίξουν δίχτυα
θα γίνεις δικιά μου

Η νύχτα έφτασε τα παράθυρα κλείσαν
η νύχτα έπεσε οι δρόμοι χαθήκαν

Περί κινήτρων ανθρώπινης συμπεριφοράς

Τετάρτη, 17 Σεπτεμβρίου 2008, 07:00 π.μ.
Συντάκτρια: Κατερίνα Τζωρτζινάκη,
Εφημερίδα "Η ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ",
σελίδα: 56 (ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΕΛΙΔΑ), 292 λέξεις

Ανταγωνισμός, όχι απληστία...

«Κινητήρια δύναμη κάθε ανθρώπινης πράξης είναι η επιθυμία.

Κάποιοι φανατικοί ηθικολόγοι, τελείως εσφαλμένα, πρεσβεύουν ότι ο άνθρωπος είναι δυνατόν ν' αντισταθεί στις επιθυμίες του, χάριν του καθήκοντος και της ηθικής. Και λέω ότι αυτό είναι εσφαλμένο όχι επειδή δεν υπάρχει άνθρωπος που να ενεργεί με οδηγό το καθήκον, αλλά επειδή κανείς δεν δεσμεύεται από το καθήκον παρά μόνο αν το επιθυμεί! ...

Οποια κι αν είναι τα ψυχολογικά αίτια της απληστίας, κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί ότι αποτελεί ένα από τα κυριότερα κίνητρα, διότι είναι ένα από τα κίνητρα που ποτέ δεν ικανοποιούνται πλήρως.

Η απληστία, όμως, παρ' όλο που είναι το κυριότερο ελατήριο στον καπιταλισμό, με κανέναν τρόπο δεν είναι το ισχυρότερο. Η ανταγωνιστικότητα είναι πολύ πιο δυνατή...

Η ματαιοδοξία είναι ένα κίνητρο με τεράστια ισχύ... Αυτό το «κοίτα με» είναι μια από τις βασικότερες επιθυμίες. Μπορεί να πάρει αμέτρητες μορφές, από καραγκιοζιλίκια ως το κυνήγι της μεταθανάτιας δόξας...

Η δύναμη των κινήτρων που ήδη εξετάσαμε είναι πολύ μεγάλη, υπάρχει όμως ένα που τα επισκιάζει όλα. Εννοώ το πάθος για εξουσία... Πολλοί προτιμούν τη δόξα από την εξουσία, αυτοί οι άνθρωποι όμως γενικώς έχουν μικρότερη επίδραση στην πορεία των γεγονότων από εκείνους που προτιμούν την εξουσία από τη δόξα. Η εξουσία, όπως και η ματαιοδοξία, είναι ακόρεστη: τίποτε λιγότερο από την παντοδυναμία δεν μπορεί να την ικανοποιήσει πλήρως... Θα ήταν μεγάλο λάθος να καταδικάσουμε απολύτως το πάθος για εξουσία ως κίνητρο.Τώρα, αν αυτό το κίνητρο σας οδηγήσει σε πράξεις ωφέλιμες ή ολέθριες εξαρτάται από τις προσωπικές σας ικανότητες και από το κοινωνικό σύστημα».

(από την ομιλία του Μπέρτραντ Ράσελ, κατά την τελετή βράβευσής του με το Νόμπελ Λογοτεχνίας 1950)

Τέσσερις επιθυμίες που εξηγούν πολλά για πεδία και παιδεία. Από τον Ντικ Φαλντ της Lehman ως πιο οικείες μας φυσιογνωμίες.

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΤΖΩΡΤΖΙΝΑΚΗ

Επιλέγοντας

Είσαι μόνος στην έρημο, βρίσκεις δύο μωρά, δίδυμα, παρατημένα, που κλαίνε γοερά γιατί πεινάνε και διψάνε.

Κοιτάς το παγούρι σου, κοιτάς το σάκο σου.

Είναι ξεκάθαρο ότι τα εφόδιά σου φτάνουν μόνο για σένα και για ένα, το πολύ, από τα δίδυμα.

Είναι το ίδιο ξεκάθαρο ότι αν πεθάνεις εσύ από ασητεία, στη συνέχεια θα πεθάνουν και τα δύο παιδιά, αφού κανείς δεν υπάρχει εκεί κοντά να τα φροντίσει.

Έχεις τη δύναμη να επιλέξεις, μάγκα μου;

Ένα Βήμα πιο Κοντά

Θέλω να φύγω.

Δεν είναι τόσο ότι θέλω να φύγω από εδώ.

Είναι ότι θέλω να φύγω για εκεί...
Για εκεί που θα νιώθω δημιουργικός και γεμάτος...

Ποια ισορροπία θέλω στα 30 μου;

1) Του μισθωτού και συζύγου/πατέρα;

2) Του ελεύθερου επαγγελματία/επιχειρηματία;

3)Του επιστήμονα/ερευνητή/καλλιτέχνη, που μέχρι να πετύχει (αν πετύχει βεβαίως) θα είναι οικονομικά εξαρτημένος από την οικογένειά του, με ότι αυτό συνεπάγεται για την προσωπική του ζωή;

Ωραίε μου εαυτέ, τι γουστάρεις, τι αγαπάς πιο πολύ;

Κι αν αυτό που γουστάρεις δεν σε κάνει "σημαντικό" και "σπουδαίο" στους πολλούς; Αν δε σου δίνει οικονομική άνεση (π.χ. καθηγητής μαθηματικών σε σχολείο);

Κι αν αυτό που αγαπάς είναι μακριά από εδώ (π.χ. αν άλλα σπούδασες, κι αν δουλεύεις πάνω σε αυτά τα άλλα, ενώ άλλα αγαπάς);

Κι αν όλα αυτά σε κάνουν να μην είσαι σίγουρος πως αγαπάς αληθινά αυτό που νομίζεις ότι αγαπάς αληθινά;

Κι αν κατά βάθος ξέρεις, αλλά κολώνεις;

Ο Φόβος του Θανάτου, ο φόβος της ήττας

Είναι θεμελιώδες να έχει κανείς επίγνωση του θανάτου ("μόνο τις στάχτες μας να αφήσουμε για τον Θάνατο" συμβουλεύει ο δημοφιλής Ίρβινγκ Γιάλομ), να ψάχνεται και να στοχεύει ("έρωτας και διαρκής αναθεώρηση" ήταν το μότο του Μάνου Χατζιδάκι), να αναλαμβάνει ευθύνες, να ρισκάρει. Να παίζει με τους φόβους του, με τους δαίμονές του, με τις αβεβαιότητές του. Με το Διάβολο (παρεμπιπτόντως, τα "Παιχνίδια με τον διάβολο" είναι ο αγαπημένος μου από τους δίσκους του Νικου Πορτοκάλογλου).

Είναι θεμελιώδες, αλλά προσωπικά πότε - πότε δυσκολεύομαι. Τη βρίσκω με το ρίσκο, αρκεί να ξέρω ότι θα νικήσω. Δεν θέλω να χάνω, δε μου αρέσει η αρνητική κριτική, δε μου αρέσει να χρεώνομαι αποτυχίες. Αδυναμία μου. Αδυναμία της γενιάς μου, λένε οι παλιοί (που φρόντισαν να μας φορτώσουν νωρίς - νωρίς με τα άγρια και απραγματοποίητα όνειρά τους και να μας κατακρίνουν κάθε φορά που αποκλίναμε από τις προσδοκίες τους). Να δούμε εμείς (1980+ ) τι "σοφίες" θα λέμε στους επόμενους...